استاندارد جدید UBIOS چین

در ژوئیه ۲۰۲۵، چین با معرفی استاندارد جدید فِرم‌ویر مادربُرد تحت عنوان UBIOS (Unified Basic Input/Output System) اعلام کرد که قصد دارد استانداردهای BIOS/UEFI غربی – به ویژه تحت سلطۀ شرکت‌های آمریکایی – را کنار بگذارد. Tom’s Hardware+1
این استاندارد توسط ۱۳ شرکت چینی از جمله Huawei، China Electronics Standardization Institute (CESI) و دیگر فعالان داخلی طراحی شده است. Tom’s Hardware+1

آغاز BIOS

در سال ۱۹۷۵ شرکت IBM مفهوم BIOS را برای نخستین‌بار در رایانه‌های شخصی خود معرفی کرد. هدف اصلی آن، فراهم‌کردن رابطی استاندارد میان سیستم‌عامل و سخت‌افزار بود.BIOS در ابتدا بسیار ساده بود و تنها وظایف ابتدایی مانند تست حافظه (POST) و شناسایی دستگاه‌های ذخیره‌سازی را انجام می‌داد.

نسل بعدی BIOS

در دهه ۲۰۰۰، استاندارد UEFI (Unified Extensible Firmware Interface) به‌عنوان جایگزین BIOS سنتی معرفی شد.
ویژگی‌های کلیدی UEFI شامل:

• پشتیبانی از بوت گرافیکی

• امنیت بالاتر (Secure Boot)

• پشتیبانی از دیسک‌های GPT

• سرعت بوت بیشتر

• قابلیت ماژولار و توسعه‌پذیر

UEFI توسط کنسرسیوم شرکت‌های بزرگی مانند Intel، AMD، Microsoft و Dell توسعه یافت و به‌مرور جای BIOS را گرفت.

چرا UBIOS مهم است؟

• معماری‌های پردازنده‌ای غیر x86 مانند ARM، RISC-V و LoongArch را بهتر پشتیبانی می‌کند. Tom’s Hardware+1

• طراحی شده برای سیستم‌های «چَیپ‌لت» (chiplet) و سیستم‌های چند پردازنده‌ای ناهمگون (heterogeneous computing) که در UEFI با محدودیت مواجه هستند. Tom’s Hardware

• بخشی از سیاست بزرگ‌تر چین برای کاهش وابستگی به فناوری‌های آمریکایی و غربی، در چارچوب طرحی به نام «سند ۷۹» (Document 79) است. eTeknix

 چالش‌ها و ریسک‌ها

اگرچه این اقدام چین نشان‌دهنده گام مهمی در جهت خودکفایی فناوری است، اما پرسش‌هایی نیز مطرح می‌شود:

• آیا UBIOS می‌تواند در بازارهای بین‌المللی پذیرفته شود یا صرفاً یک استاندارد داخلی باقی بماند؟ Tom’s Hardware

• امنیت استاندارد جدید چگونه تضمین خواهد شد؟ لایه‌های بوت امن، کلیدهای Secure Boot و سایر سازوکارها در UEFI توسعه یافته‌اند؛ انتقال به استاندارد جدید می‌تواند مخاطراتی داشته باشد.

• سازگاری با سخت‌افزارهای موجود و انتقال از UEFI به UBIOS چه موانعی خواهد داشت؟

 نتیجه‌گیری

اقدام چین برای معرفی UBIOS نشان می‌دهد که در سال‌های آینده ممکن است شاهد تحول در لایه‌های بنیادین «بوت» و «فرم‌ویر سیستم» باشیم. این تحول نه فقط برای سیاست‌گذاران فناوری، بلکه برای تولیدکنندگان سخت‌افزار، تولیدکنندگان مادربُرد، و فعالان امنیت سایبری نیز اهمیت دارد. سازگاری با این استاندارد جدید، بررسی تأثیرات امنیتی و نظارت بر روند انتشار آن برای مخاطبان حرفه‌ای ضروری خواهد بود.

 سؤالات متداول

۱. UBIOS چیست؟
UBIOS مخفف Unified Basic Input/Output System است؛ استاندارد فرم‌ویر مادربُردی است که توسط شرکت‌های چینی طراحی شده تا جایگزین BIOS/UEFI شود. eTeknix+1

۲. تفاوت UBIOS با UEFI چیست؟
برخلاف UEFI که تکامل BIOS است و تحت سلطۀ اکوسیستم غربی (Intel/AMD) قرار دارد، UBIOS از ابتدا طراحی شده تا معماری‌های متنوع‌تر (ARM، RISC-V، LoongArch) را پشتیبانی کند و ساده‌سازی شده برای سیستم‌های چَیپ‌لت باشد. Tom’s Hardware+1

۳. چرا چین این استاندارد را معرفی کرده؟
به منظور کاهش وابستگی به فناوری‌های غربی، تقویت زنجیره تأمین داخلی و ایجاد «اکوسیستم محاسباتی ملی» که تحت کنترل چین باشد. eTeknix

۴. این استاندارد چه زمانی اجرا می‌شود؟
قرار است در کنفرانس Global Computing Conference 2025 در شهر شنژن رسماً معرفی شود. Tom’s Hardware

۵. آیا UBIOS برای مصرف‌کنندگان عادی مهم است؟
بله؛ اگر تولیدکنندگان مادربُرد و شرکت‌های سخت‌افزاری چین یا برای صادرات بخشی از استاندارد خود را بر پایه UBIOS کنند، کاربران جهانی نیز ممکن است تحت تأثیر سازگاری، امنیت یا پشتیبانی قرار بگیرند.

🔗 خدمات تخصصی RootNet

سایت RootNet.ir با ارائه تحلیل‌های امنیت سایبری و فناوری اطلاعات، مجموعه‌ای از خدمات تخصصی را در اختیار کاربران قرار می‌دهد:

• امنیت سایبری و تحلیل تهدیدات
• شبکه و زیرساخت
• هوش مصنوعی و یادگیری ماشین
• آسیب‌پذیری‌ها و تهدیدات روز
• اخبار فناوری و تحلیل‌های تخصصی
• مشاوره امنیت و ارتباط با کارشناسان

برای مطالعه تازه‌ترین مقالات و تحلیل‌ها به وب‌سایت
RootNet.ir مراجعه کنید.