روی تاریک هوش مصنوعی در پیشبینیهای جدید گارتنر برای سازمانهای IT
در تازهترین گزارش شرکت Gartner، تصویری متفاوت از آیندهی فناوری اطلاعات ارائه شده است؛ تصویری که علاوه بر پیشرفتهای بزرگ در هوش مصنوعی (AI)، خطرات پنهان آن را نیز آشکار میکند.
این گزارش با عنوان “AI’s Dark Side Shows in Gartner’s Top Predictions for IT Orgs” نگاهی هشداردهنده به چالشهایی دارد که سازمانهای فناوری در سالهای آینده با آن روبهرو خواهند شد.
رشد سریع هوش مصنوعی و تهدید تفکر انسانی
بر اساس پیشبینی گارتنر، استفادهی بیشازحد از دستیارهای هوش مصنوعی میتواند باعث کاهش تفکر انتقادی و مهارتهای تصمیمگیری انسانی شود.
گزارش اشاره میکند که تا سال ۲۰۲۶ بسیاری از شرکتها برای استخدام نیروهای جدید، از آزمونهایی استفاده خواهند کرد که بهصورت کامل بدون کمک AI انجام میشود.
این اقدام برای اطمینان از حفظ توانایی تفکر مستقل کارکنان طراحی شده است.
تغییر شکل اقتصاد با عاملهای هوش مصنوعی
یکی از مهمترین پیشبینیها این است که تا سال ۲۰۲۸ حدود ۹۰٪ معاملات B2B توسط عاملهای هوش مصنوعی انجام خواهد شد.
این تغییر میتواند ساختار سنتی کسبوکارها را دگرگون کند و مدلهای جدیدی از فروش، بازاریابی و تحلیل داده را به وجود آورد.
اما همزمان، خطراتی مانند وابستگی بیش از حد به الگوریتمها و کاهش نظارت انسانی نیز وجود دارد.
هوش مصنوعی خطرناک (Insidious AI)؛ تهدیدی پنهان
گارتنر در این گزارش اصطلاحی جدید را مطرح کرده است: Insidious AI یا «هوش مصنوعی ریشهدار».
این نوع از AI میتواند بدون جلب توجه، تصمیمهایی بگیرد که پیامدهای اخلاقی یا حتی حقوقی سنگینی داشته باشند.
در برخی موارد، از اصطلاح «مرگ توسط هوش مصنوعی» (Death by AI) استفاده شده که بیانگر شدت ریسکهای احتمالی در صنایع حساس مانند پزشکی و امنیت سایبری است.
آیندهای با مرزهای فناوری بومی و منطقهای
به باور کارشناسان گارتنر، تا سال ۲۰۲۷ بسیاری از کشورها و سازمانها بهسمت فناوریهای بومی و دادههای محلی حرکت خواهند کرد.
این روند با عنوان تکنولوژی خودمختار (Technology Sovereignty) شناخته میشود و هدف آن کاهش وابستگی به پلتفرمهای جهانی و حفظ کنترل داخلی بر دادههاست.
نتیجهگیری
پیشبینیهای گارتنر یادآور این نکته است که AI تنها یک فرصت نیست، بلکه مسئولیت بزرگی نیز به همراه دارد.
سازمانهای IT باید میان بهرهبرداری از قدرت AI و حفظ انسانمحوری در تصمیمگیریها تعادل برقرار کنند.
آینده متعلق به آنهایی است که بتوانند از هوش مصنوعی بهدرستی، آگاهانه و اخلاقی استفاده کنند.
سوالات متداول (FAQ) – حالت ساده و نوشتاری
سوال 1: گزارش جدید گارتنر درباره هوش مصنوعی چه میگوید؟
جواب: گزارش گارتنر نشان میدهد که با وجود رشد سریع هوش مصنوعی، خطراتی مانند از بین رفتن تفکر انسانی، وابستگی بیش از حد به الگوریتمها و تصمیمگیریهای غیرقابل پیشبینی نیز وجود دارد.
سوال 2: منظور از «روی تاریک AI» چیست؟
جواب: روی تاریک هوش مصنوعی به پیامدهای منفی و پنهان فناوری اشاره دارد؛ از جمله تصمیمگیریهای خودکار اشتباه، خطرات امنیتی، و کاهش توانایی قضاوت انسانی در سازمانها.
سوال 3: آیا AI میتواند جایگزین کامل انسان شود؟
جواب: بر اساس پیشبینی گارتنر، AI هرچند بسیاری از وظایف را خودکار میکند، اما هنوز به نظارت انسانی و تصمیمگیری اخلاقی نیاز دارد و جایگزینی کامل انسان ممکن نیست.
سوال 4: Insidious AI یا AI ریشهدار چیست؟
جواب: این اصطلاح به نوعی از AI اشاره دارد که بدون شفافیت و آگاهی کاربر تصمیمگیری میکند و ممکن است نتایج ناخواسته یا خطرناک بههمراه داشته باشد. گارتنر هشدار میدهد این نوع سیستمها نیازمند نظارت جدی هستند.
سوال 5: گارتنر چه زمانی این پیشبینیها را منتشر کرده است؟
جواب: این پیشبینیها در سال ۲۰۲۵ منتشر شده و افق زمانی آن تا سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ را پوشش میدهد؛ یعنی دورهای که انتظار میرود AI بهطور گسترده در کسبوکارها و خدمات عمومی نفوذ کند.
سوال 6: سازمانها برای مقابله با خطرات AI چه باید بکنند؟
جواب: گارتنر پیشنهاد میکند که شرکتها باید سیاستهای مشخصی برای حاکمیت داده، اخلاق AI و آموزش تفکر انتقادی کارکنان تدوین کنند تا بتوانند از مزایای AI بدون آسیبهای جانبی آن بهرهمند شوند.
دیدگاه ها بسته هستند