IoT در ۲۰۲۵؛ زمانی که خانه‌ات خودش فکر می‌کند!

 دنیای متصل پیش‌رو

در سال ۲۰۲۵، «اینترنت اشیاء» یا IoT به‌عنوان یکی از پیش‌ران‌های اصلی تحول دیجیتال در سطح جهانی مطرح است. با افزایش چشمگیر دستگاه‌های متصل، رشد زیرساخت‌ها و ظهور نسل‌های جدید ارتباطی، کسب‌وکارها، دولت‌ها و کاربران نهایی با فرصت‌ها و چالش‌های نوینی روبرو شده‌اند. در این مقاله، روندهای کلیدی، کاربردها، چالش‌ها و توصیه‌های راهبردی برای بهره‌برداری از IoT در سال ۲۰۲۵ و فراتر از آن را مرور می‌کنیم.

۱. چشم‌انداز بازار و آمارهای کلیدی

• تعداد دستگاه‌های متصل به اینترنت اشیاء تا اوایل سال ۲۰۲۵ حدود ۱۸.۸ میلیارد دستگاه گزارش شده است. SQ Magazine+2ResearchGate+2

• سهم هزینه‌های IoT در بخش نرم‌افزار و خدمات تا سال ۲۰۲۵ بیش از نیمی از کل درآمد IoT خواهد بود. SQ Magazine+1

• بازار IoT در صنایع مختلف – از انرژی تا زیرساخت‌های هوشمند شهری – در حال رشد سریع است و تا سال ۲۰۲۸ برای برخی بخش‌ها به حدود ۱.۸ تریلیون دلار برآورد شده است. GlobeNewswire

این آمارها نشان می‌دهند که IoT نه فقط یک فناوری جانبی، بلکه یکی از ستون‌های اصلی تحول دیجیتال در سال‌های آتی خواهد بود.

۲. روندهای کلیدی IoT در سال ۲۰۲۵

در این بخش به مهم‌ترین روندهایی می‌پردازیم که تعیین‌کننده مسیر IoT در سال جاری هستند:

۲.۱ ترکیب هوش مصنوعی و IoT (AIoT)

یکپارچگی هوش مصنوعی با IoT به این معنی است که دستگاه‌های متصل، صرفاً جمع‌آوری داده انجام نمی‌دهند، بلکه تحلیل و تصمیم‌گیری خودکار را نیز به‌عهده می‌گیرند. Accio+2techknowable.com+2
مثال‌ها شامل پیش‌بینی خرابی تجهیزات در کارخانه‌ها، تشخیص خودکار ناهنجاری‌ها در زنجیره تأمین و خدمات شخصی‌سازی‌شده کاربران است.

۲.۲ نسل جدید ارتباطات: 5G، لبه (Edge Computing) و LPWAN

شبکه‌های 5G با تأخیر بسیار پایین، ظرفیت بالا و امکان پشتیبانی از میلیون‌ها دستگاه، فرصت‌های جدیدی برای IoT ایجاد کرده‌اند. techknowable.com+2Edge Delivery Networks Ltd+2
همچنین محاسبات لبه (Edge Computing) به کاهش زمان پاسخگویی و بار ترافیکی شبکه کمک می‌کند. EE Times+1
تکنولوژی‌هایی مانند NB-IoT، LoRaWAN و سایر LPWAN نیز برای کاربردهای کم‌مصرف و گسترده در مناطق دوردست مطرح‌اند. techknowable.com

۲.۳ ساختمان‌های هوشمند، شهرهای هوشمند و IoT سبز

IoT در خدمت بهبود زیرساخت‌های شهری، بهینه‌سازی مصرف انرژی، پایش محیط‌زیست و ارتقای کیفیت زندگی قرار گرفته است. Accio+1
از سوی دیگر، توجه جدی به «IoT سبز» و کاهش مصرف انرژی در دستگاه‌های متصل به‌عنوان یک ضرورت مطرح شده است. techknowable.com

۲.۴ امنیت و سازگاری: چالشی همیشگی

افزایش تعداد دستگاه‌های متصل یعنی سطح حمله بزرگ‌تر. در سال ۲۰۲۵، امنیت IoT یکی از نگرانی‌های اصلی فعالان این حوزه است. ResearchGate+1
موضوعات کلیدی شامل معماری Zero Trust، رمزنگاری پیشرفته، احراز هویت دستگاه‌ها و استانداردسازی هستند.

۳. کاربردهای برجسته IoT در سال ۲۰۲۵

در ادامه، به چند کاربرد مهم IoT در بخش‌های مختلف می‌پردازیم:

• صنعتی/تولیدی (IIoT): سنسورها و تحلیل‌گرهای IoT کمک می‌کنند تا خرابی دستگاه‌ها پیش‌بینی شود، کیفیت تولید افزایش یابد و هزینه‌های نگهداری کاهش یابد. iotinsider.com+1

• بهداشت و درمان: دستگاه‌های متصل و پوشیدنی‌ها امکان پایش بیماران از راه دور، جمع‌آوری داده‌های سلامت و ارائه خدمات پزشکی هوشمند را فراهم کرده‌اند. ResearchGate

• زیرساخت‌های شهری: از سیستم‌های هوشمند مدیریت ترافیک، روشنایی، آب، تا مترو و شبکه‌های برق، IoT بخش مهمی از سیستم‌های زیرساختی شده است. Accio

• کشاورزی هوشمند و محیط‌زیست: سنسورهای IoT برای پایش خاک، آب، هوا و رشد محصول استفاده می‌شوند و به کاهش مصرف منابع و افزایش کارایی کمک می‌کنند. techknowable.com

۴. چالش‌ها و موانع پیش‌رو

با وجود فرصت‌های بسیار، IoT با چندین چالش کلیدی روبروست:

• استانداردسازی و قابلیت تعامل (Interoperability): دستگاه‌ها و سیستم‌های مختلف هنوز به‌طور کامل با یکدیگر هماهنگ نیستند. ResearchGate

• امنیت و حریم خصوصی: همان‌طور که گفته شد، هرچه دستگاه‌های بیشتری متصل شوند، سطح حمله نیز افزایش می‌یابد. SCIRP

• پوشش ارتباطی در مناطق کم‌ دسترسی: در برخی مناطق، دسترسی به شبکه‌های پیشرفته ممکن نیست که این امر به‌ویژه در مناطق روستایی و دورافتاده مهم است. linkedin.com

• مدل‌های کسب‌وکار مناسب: برای موفقیت تجاری، لازم است از مدل‌های اشتراکی، خدمات مبتنی بر داده (Data-as-a-Service) یا مشارکت‌های اکوسیستمی استفاده شود. ResearchGate

۵. توصیه‌های راهبردی برای کسب‌وکارها

اگر کسب‌وکار یا سازمانی هستید که می‌خواهید از I o T در سال ۲۰۲۵ بهره‌برداری کنید، این توصیه‌ها را جدی بگیرید:

• با هدف‌گذاری دقیق، مشخص کنید کجا و چرا نیاز به I o T دارید: افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه، تجربه بهتر مشتری یا خدمات جدید؟

• زیرساخت ارتباطی و امنیتی را از ابتدا قوی بسازید؛ امنیت را اولویت اول بدانید.

• از تحلیل داده و هوش مصنوعی کمک بگیرید تا از داده‌های I o T ارزش واقعی استخراج شود.

• به قابلیت تعامل دستگاه‌ها و سیستم‌ها اهمیت دهید تا به‌صورت جزیره‌ای عمل نکنید.

• به پایداری و مصرف کم انرژی توجه داشته باشید؛ دستگاه‌های کم‌مصرف، عمر بیشتر و هزینه کمتر دارند.

• مدل‌های کسب‌وکار را بازبینی کنید: آیا می‌توانید سرویس‌های مبتنی بر اشتراک یا خدمات داده محور ارائه دهید؟

• مناطقی که اتصال ضعیف‌تر دارند را بررسی کرده و راهکارهایی مانند LPWAN یا ارتباط ماهواره‌ای را در نظر بگیرید.

آمار کلیدی اینترنت اشیاء در ۲۰۲۵

۶. جمع‌بندی

به‌طور خلاصه، سال ۲۰۲۵ برای اینترنت اشیاء نقطه عطفی است که در آن فناوری‌های ارتباطی، هوش مصنوعی، دستگاه‌های متصل و زیرساخت‌های هوشمند با یکدیگر همگرا شده‌اند. اگرچه فرصت‌های عظیمی پیش‌روست، اما بدون برنامه‌ریزی دقیق، معماری مناسب، امنیت و مدل کسب‌وکار کارآمد، خطر عقب‌ماندگی نیز وجود دارد. برای بهره‌برداری واقعی از IoT، کسب‌وکارها و سازمان‌ها باید آماده باشند تا نه فقط فناوری را پیاده کنند، بلکه ارزش آن را خلق نمایند.

Rootnet.ir