در دنیای شبکه، آدرسهای IP (Internet Protocol Address) نقش حیاتی در شناسایی دستگاهها و ارتباط آنها با شبکههای مختلف دارند. آشنایی با انواع IP و مفاهیم مرتبط، برای مدیران شبکه، توسعهدهندگان و حتی کاربران خانگی ضروری است.
1. IP چیست؟
IP یک شناسه عددی یکتا برای هر دستگاه در شبکه است که امکان ارتباط بین دستگاهها را فراهم میکند. IPها به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
-
IPv4: قالب رایج با 32 بیت و محدوده 0.0.0.0 تا 255.255.255.255
-
IPv6: قالب جدید با 128 بیت برای پشتیبانی از تعداد بسیار بیشتری دستگاه
2. انواع IP
2.1. IP عمومی (Public IP)
-
IPهایی که مستقیماً در اینترنت قابل مسیریابی هستند
-
توسط ISPها تخصیص داده میشوند
-
هر وبسایت، سرور و سرویس آنلاین از Public IP استفاده میکند
نمونه محدوده Public IP:
| کلاس | محدوده |
|---|---|
| A | 1.0.0.0 – 9.255.255.255 11.0.0.0 – 126.255.255.255 |
| B | 128.0.0.0 – 172.15.255.255 172.32.0.0 – 191.255.255.255 |
| C | 192.0.0.0 – 192.167.255.255 192.169.0.0 – 223.255.255.255 |
2.2. IP خصوصی (Private IP)
-
IPهایی که فقط در شبکه داخلی استفاده میشوند و در اینترنت مسیریابی نمیشوند
-
برای شبکههای LAN، شرکتها و خانهها مناسب هستند
-
برای اتصال به اینترنت، از NAT (Network Address Translation) استفاده میکنند
محدوده Private IP:
| کلاس | محدوده | کاربرد |
|---|---|---|
| A | 10.0.0.0 – 10.255.255.255 | شبکههای بزرگ سازمانی |
| B | 172.16.0.0 – 172.31.255.255 | شبکههای متوسط |
| C | 192.168.0.0 – 192.168.255.255 | شبکههای کوچک و خانگی |
2.3. Localhost (127.0.0.1)
-
آدرس ویژه شبکه داخلی دستگاه
-
برای تست و رفع عیب برنامهها و سرویسها روی همان دستگاه استفاده میشود
-
هیچ ترافیکی به شبکه خارجی ارسال نمیکند
-
مثال: وقتی مرورگر را باز میکنید و
http://127.0.0.1یاhttp://localhostرا وارد میکنید، به همان سیستم خودتان متصل میشوید
2.4. APIPA (Automatic Private IP Addressing)
-
وقتی دستگاه به DHCP سرور متصل نمیشود، ویندوز بهصورت خودکار IPی در محدوده 169.254.0.1 تا 169.254.255.254 اختصاص میدهد
-
به آن IP خودکار یا Auto-IP نیز گفته میشود
-
تنها برای شبکههای داخلی و بدون اینترنت استفاده میشود
-
به کاربر اعلام میکند که دستگاه قادر به دریافت IP از سرور DHCP نیست
2.5. IP رزرو شده و ویژه
-
Multicast (کلاس D): 224.0.0.0 تا 239.255.255.255، برای ارسال همزمان به گروهی از دستگاهها
-
Reserved/Experimental (کلاس E): 240.0.0.0 تا 255.255.255.254، برای استفاده آزمایشی یا تحقیقاتی
3. جمعبندی سریع
| نوع IP | محدوده | استفاده |
|---|---|---|
| Public | ISP تخصیص داده | اتصال مستقیم به اینترنت |
| Private | LAN و شبکه داخلی | امنیت و مدیریت داخلی شبکه |
| Localhost | 127.0.0.1 | تست و رفع عیب روی همان دستگاه |
| APIPA | 169.254.0.1 – 169.254.255.254 | اختصاص خودکار IP در نبود DHCP |
| Multicast | 224.0.0.0 – 239.255.255.255 | ارسال به گروهی از دستگاهها |
| Reserved | 240.0.0.0 – 255.255.255.254 | آزمایشی و تحقیقاتی |
نکات کاربردی
-
همیشه برای شبکه داخلی از Private IP استفاده کنید
-
برای اتصال اینترنت و دسترسی از خارج شبکه، از Public IP استفاده کنید
-
Localhost ابزار عالی برای تست وبسایت و برنامهها روی سیستم خودتان است
-
APIPA نشاندهنده مشکل DHCP است و نیاز به بررسی دارد
سوالات متداول درباره IPv4 و انواع آن: Private، Public، APIPA و Localhost
۱. IPv4 چیست؟
IPv4 (Internet Protocol version 4) یک پروتکل شبکه است که برای شناسایی و آدرسدهی دستگاهها در شبکههای کامپیوتری استفاده میشود. آدرس IPv4 به صورت ۴ عدد بین ۰ تا ۲۵۵ و جدا شده با نقطه نمایش داده میشود، مانند:192.168.1.1.۲. تفاوت IPv4 Private و Public چیست؟
-
Private IP:
-
در شبکههای داخلی مانند شرکتها، منازل یا سازمانها استفاده میشود.
-
توسط اینترنت قابل دسترسی نیست و تنها در شبکه محلی معتبر است.
-
مثال:
192.168.x.x,10.x.x.x,172.16.x.x – 172.31.x.x
-
-
Public IP:
-
توسط ISPها ارائه میشود و برای دسترسی به اینترنت استفاده میشود.
-
هر Public IP یکتا است و توسط تمام دستگاههای اینترنت قابل شناسایی است.
-
۳. APIPA چیست و چه کاربردی دارد؟
-
APIPA (Automatic Private IP Addressing) به دستگاه اجازه میدهد در صورتی که DHCP سرور پاسخ ندهد، بهصورت خودکار یک آدرس Private در محدوده
169.254.x.xبه خود اختصاص دهد. -
این ویژگی به دستگاه اجازه میدهد حتی بدون سرور DHCP شبکه داخلی محدودی داشته باشد.
۴. Localhost چیست؟
-
Localhost یک آدرس خاص (
127.0.0.1) است که به کامپیوتر خودتان اشاره میکند. -
برای تست سرورها، نرمافزارها و سرویسهای شبکه روی همان دستگاه استفاده میشود.
-
هیچ ترافیکی از شبکه خارجی عبور نمیکند و صرفاً برای ارتباط داخلی دستگاه کاربرد دارد.
۵. چگونه میتوانیم نوع IP خود را تشخیص دهیم؟
-
در ویندوز:
cmd → ipconfig -
در لینوکس/مک:
ifconfigیاip addr -
اگر آدرس در رنج Private باشد، IP داخلی است؛ اگر غیر از این باشد و توسط ISP داده شده باشد، Public است.
۶. چرا تقسیمبندی IPv4 مهم است؟
-
مدیریت شبکه آسانتر میشود.
-
امنیت شبکه افزایش پیدا میکند (Private IPها کمتر در معرض اینترنت هستند).
-
مشکلات ارتباطی مثل برخورد IP یا نبود DHCP سریعاً قابل شناسایی است.
۷. آیا میتوان Localhost را به اینترنت متصل کرد؟
خیر، Localhost صرفاً برای تست داخلی است و هیچ آدرس اینترنتی واقعی ندارد. -
دیدگاه ها بسته هستند