مقدمه
انتخاب UPS مناسب برای دیتاسنتر یکی از مهمترین تصمیمات در طراحی زیرساخت برق مراکز داده است. UPS نقش حیاتی در حفظ پایداری سرویسها، جلوگیری از Downtime و محافظت از تجهیزات حساس دیتاسنتری ایفا میکند. هرگونه اختلال در منبع تغذیه میتواند منجر به از دست رفتن داده، توقف سرویسها و آسیب جدی به تجهیزات شود. به همین دلیل، انتخاب UPS مناسب نه یک تصمیم هزینهای، بلکه یک تصمیم راهبردی در زیرساخت دیتاسنتر محسوب میشود.
UPS چیست؟ (Uninterruptible Power Supply)
UPS سیستمی است که در زمان قطع یا نوسان برق شهری، انرژی الکتریکی پایدار و بدون وقفه را برای تجهیزات حیاتی دیتاسنتر فراهم میکند. این سیستم نقش لایه حفاظتی بین شبکه برق و تجهیزات حساس مانند سرورها، سوئیچها و استوریجها را ایفا میکند.
اهمیت UPS در دیتاسنتر
- جلوگیری از Downtime ناخواسته
- محافظت از تجهیزات در برابر نوسانات ولتاژ
- ایجاد زمان کافی برای سوییچ به ژنراتور
- افزایش سطح دسترسپذیری (Availability)
انواع UPS مورد استفاده در دیتاسنتر
1. Line Interactive UPS
این نوع UPS بیشتر در محیطهای کوچک و نیمهحرفهای استفاده میشود و برای دیتاسنترهای Enterprise توصیه نمیشود.
2. Online Double Conversion UPS
در این معماری، برق ورودی بهطور کامل بازتولید میشود و تجهیزات همواره از برق پایدار تغذیه میشوند. این مدل انتخاب استاندارد برای دیتاسنترهاست.
3. Modular UPS
UPS ماژولار امکان افزایش ظرفیت، Redundancy و تعمیر بدون خاموشی (Hot Swap) را فراهم میکند و برای دیتاسنترهای در حال رشد بسیار ایدهآل است.
مقایسه انواع UPS در دیتاسنتر
| نوع UPS | سطح پایداری | مناسب برای دیتاسنتر | قابلیت Redundancy |
|---|---|---|---|
| Line Interactive | متوسط | ❌ | محدود |
| Online | بسیار بالا | ✅ | بالا |
| Modular | بسیار بالا | ✅ | بسیار بالا |
معیارهای فنی انتخاب UPS مناسب
1. ظرفیت (Capacity)
ظرفیت UPS باید بر اساس مجموع بار مصرفی تجهیزات و با در نظر گرفتن رشد آینده محاسبه شود.
2. ضریب توان (Power Factor)
UPS با Power Factor بالا (نزدیک به 1) راندمان بهتری در محیط دیتاسنتر ارائه میدهد.
3. سطح دسترسپذیری (Tier Compatibility)
انتخاب UPS باید با Tier دیتاسنتر (Tier II, III, IV) همراستا باشد.
4. Redundancy و N+1
در دیتاسنترهای حیاتی، پشتیبانی از معماری N+1 یا 2N ضروری است.
اشتباهات رایج در انتخاب UPS
- انتخاب ظرفیت دقیق بدون Headroom
- نادیده گرفتن زمان پشتیبانی (Backup Time)
- عدم توجه به فضای رک و تهویه
- استفاده از UPS غیر ماژولار در دیتاسنترهای در حال توسعه
Best Practice پیشنهادی
- استفاده از UPS Online یا Modular
- پیشبینی حداقل 20 تا 30 درصد ظرفیت رزرو
- طراحی مبتنی بر Redundancy
- مانیتورینگ و تست دورهای UPS
جمعبندی
UPS یکی از حیاتیترین اجزای زیرساخت دیتاسنتر است و انتخاب صحیح آن نیازمند تحلیل فنی، آیندهنگری و رعایت استانداردهای طراحی دیتاسنتر است. تصمیمگیری مهندسی در این حوزه، نقش مستقیمی در پایداری سرویسها و امنیت تجهیزات ایفا میکند.
این مقاله بخشی از مجموعه آموزشهای تخصصی دیتاسنتر روت نت است و با هدف ارتقای دانش فنی مدیران و مهندسان IT تهیه شده است.
منابع و لینکهای تخصصی مرتبط
-
Schneider Electric – دیتاسنتر
راهنمای تخصصی و مستندات کامل درباره برق و UPS دیتاسنترها -
APC – UPS دیتاسنتر
بررسی انواع UPS، راهنمای انتخاب و بهترین روشهای پیادهسازی در دیتاسنتر -
Uptime Institute – Tier دیتاسنتر
استانداردهای سطح دسترسپذیری (Tier) مراکز داده و طراحی قابل اعتماد
دیدگاه ها بسته هستند